Strona główna
Aktualności
Biblioteka
Biuletyn
Komisje i zespoły
Konferencje
Konkursy
Konsultanci i opinie
Magazyn Pielęgniarki i Położnej
O Izbie
Ośrodek Informacyjno
Edukacyjny
Pielęgniarki i Położne w UE
Zamówienia publiczne
Praca
Prawo
Szkolenia
Ubezpieczenia - nowość
Uchwały
XXV-lecie Samorządu Pielęgniarek i Położnych
Linki
Kontakt
Galeria
Wnioski do pobrania
SMK

Tre pytania

Czy pielgniarka operacyjna ma uprawnienia do uczestniczenia w czasie zabiegu operacyjnego jako asysta operatora?
Czy kierownik placwki moe nakaza pielgniarce zastpowanie asysty operatora lub innych czonkw lekarskiego zespou operacyjnego?

Tre odpowiedzi

Pielgniarka operacyjna nie ma uprawnie do uczestniczenia w czasie zabiegu operacyjnego jako asysta operatora.
Kierownik placwki nie moe nakaza pielgniarce zastpowania asysty operatora lub innych czonkw lekarskiego zespou operacyjnego.

Uzasadnienie

Artyku 4 ust. 1 ustawy z dnia 15 lipca 2011 r. o zawodach pielgniarki i poonej (Dz. U. Nr 174, poz. 1039 z pn. zm.) - dalej u.z.p.p., stanowi, e wykonywanie zawodu pielgniarki polega na udzielaniu wiadcze zdrowotnych, w szczeglnoci na rozpoznawaniu warunkw i potrzeb zdrowotnych pacjenta, rozpoznawaniu problemw pielgnacyjnych pacjenta, planowaniu i sprawowaniu opieki pielgnacyjnej nad pacjentem, samodzielnym udzielaniu w okrelonym zakresie wiadcze zapobiegawczych, diagnostycznych, leczniczych i rehabilitacyjnych oraz medycznych czynnoci ratunkowych, realizacji zlece lekarskich w procesie diagnostyki, leczenia i rehabilitacji, orzekaniu o rodzaju i zakresie wiadcze opiekuczo-leczniczych, edukacji zdrowotnej i promocji zdrowia. Ustawa o zawodach pielgniarki i poonej w art. 11 ust. 1 nakada na pielgniark obowizek wykonywania zawodu z naleyt starannoci, zgodnie z zasadami etyki zawodowej, poszanowaniem praw pacjenta, dbaoci o jego bezpieczestwo, przy wykorzystaniu wskaza aktualnej wiedzy medycznej. Zgodnie z art. 15 ust. 1 u.z.p.p. pielgniarka wykonuje zlecenia lekarskie zapisane w dokumentacji medycznej.
Przez pojcie pielgniarki operacyjnej naley rozumie pielgniark, ktra posiada tytu specjalisty w dziedzinie pielgniarstwa operacyjnego lub ukoczya kurs kwalifikacyjny w dziedzinie pielgniarstwa operacyjnego.
Ramowy program bloku specjalistycznego specjalizacji w dziedzinie pielgniarstwa operacyjnego, stanowicy zacznik nr 12 do rozporzdzenia Ministra Zdrowia z dnia 29 padziernika 2003 r. w sprawie wykazu dziedzin pielgniarstwa oraz dziedzin majcych zastosowanie w ochronie zdrowia, w ktrych moe by prowadzona specjalizacja i kursy kwalifikacyjne oraz ramowych programw specjalizacji dla pielgniarek i poonych (Dz. U. Nr 197, poz. 1922 z pn. zm.) w wykazie umiejtnoci bdcych przedmiotem ksztacenia nie zawiera umiejtnoci polegajcej na asycie operatora lub innego czonka lekarskiego zespou operacyjnego. Przedmiotowe rozporzdzenie zachowuje moc obowizujc na podstawie art. 102 ust. 1 u.z.p.p.
Pielgniarka posiadajca tytu specjalisty w dziedzinie pielgniarstwa operacyjnego, zgodnie treci dziau III, zacznika nr 12 do rozporzdzenia, w wyniku realizacji treci nauczania, midzy innymi powinna:
1) przedstawi przebieg zabiegw operacyjnych objtych programem ksztacenia;
2) scharakteryzowa techniki operacyjne;
3) przygotowa sal operacyjn, bielizn, instrumentarium i materia dodatkowy do operacji;
4) obsugiwa aparatur medyczn i przygotowa j do zabiegu pod ktem zachowania zasad aseptyki i bezpieczestwa;
5) przygotowa pacjenta do operacji;
6) agodzi i eliminowa lk oraz niepokj chorego;
7) przygotowa si do instrumentowania zgodnie z zasadami aseptyki;
8) instrumentowa do zabiegu operacyjnego zgodnie z jego przebiegiem;
9) zapewni bezpieczestwo pacjentowi w czasie jego pobytu na sali operacyjnej;
10) nadzorowa przestrzeganie zasad aseptyki przez zesp operacyjny;
11) przedstawi powikania mogce wystpi po operacji;
12) uporzdkowa sal i stanowisko pracy po zabiegu.
Ramowy program kursu kwalifikacyjnego dla pielgniarek i poonych w dziedzinie pielgniarstwa operacyjnego, podobnie jak program specjalizacji nie zawiera umiejtnoci polegajcej na asycie operatora lub innego czonka lekarskiego zespou operacyjnego. W wykazie umiejtnoci wynikowych zawarto nastpujcy zakres:
1) omwienie istoty schorze chirurgicznych;
2) przedstawienie przebiegu zabiegw operacyjnych objtych programem ksztacenia;
3) scharakteryzowanie metod i technik operacyjnych;
4) okrelenie waciwoci i przeznaczenia materiaw oraz narzdzi wykorzystywanych podczas zabiegu (bielizna operacyjna, narzdzia, materia szewny itp.);
5) przygotowanie stanowiska pracy (sali operacyjnej, bielizny, instrumentarium) do zabiegu operacyjnego;
6) przygotowanie pacjenta do zabiegu;
7) zapewnienie pacjentowi bezpieczestwa na bloku operacyjnym;
8) instrumentowanie do zabiegw;
9) przedstawienie powika mogcych wystpi w trakcie i po operacji;
10) uporzdkowanie stanowiska pracy i sali operacyjnej po zabiegu.
W przypadku wydania polecenia pielgniarce, przez kierownika placwki, nakazujcego jej zastpowanie asysty operatora lub innych czonkw lekarskiego zespou operacyjnego, pielgniarka, w myl art. 12 ust. 2 u.z.p.p. powinna odmwi wykonania tego wiadczenia, jako niezgodnego z zakresem posiadanych przez ni kwalifikacji. Przyczyna odmowy winna by podana na pimie przeoonemu pielgniarki lub lekarzowi zlecajcemu oraz zobowizana jest ona uzasadni i odnotowa fakt odmowy udzielenia wiadczenia w dokumentacji medycznej (art. 12 ust. 4 u.z.p.p.). Pielgniarka ma wwczas obowizek niezwocznego uprzedzenia pacjenta lub jego przedstawiciela ustawowego bd opiekuna faktycznego o takiej odmowie i wskazania realnych moliwoci uzyskania tego wiadczenia w podmiocie leczniczym (art. 12 ust. 3 u.z.p.p.).

Zagroenia

W przypadku udzielenia przez pielgniark wiadczenia zdrowotnego polegajcego na zastpowaniu asysty operatora lub innych czonkw lekarskiego zespou operacyjnego, pielgniarka naraa si na odpowiedzialno karn z art. 58 ust. 1 ustawy z dnia 5 grudnia 1996 r. zawodach lekarza i lekarza dentysty (tekst jedn.: Dz. U. z 2011 r. Nr 277, poz. 1634 z pn. zm.) w zwizku z udzieleniem wiadczenia zdrowotnego bez wymaganych uprawnie, na odpowiedzialno zawodow z tytuu przewinienia zawodowego w trybie przewidzianym w rozdziale 6 ustawy z dnia 1 lipca 2011 r. o samorzdzie pielgniarek i poonych (Dz. U. Nr 174, poz. 1038), a w sytuacji, gdyby doszo do wyrzdzenia szkody pacjentowi, naraona jest ona na odpowiedzialno cywiln, a nawet karn z tytuu uszkodzenia ciaa.

Autor odpowiedzi: Iwona Choromaska
rdo: Serwis prawny LEX

Wyszukaj: