Strona główna
Aktualności
Biblioteka
Biuletyn
Komisje i zespoły
Konferencje
Konkursy
Konsultanci i opinie
Magazyn Pielęgniarki i Położnej
O Izbie
Ośrodek Informacyjno
Edukacyjny
Pielęgniarki i Położne w UE
Zamówienia publiczne
Praca
Prawo
Szkolenia
Ubezpieczenia - nowość
Uchwały
XXV-lecie Samorządu Pielęgniarek i Położnych
Linki
Kontakt
Galeria
Wnioski do pobrania
SMK

Tre pytania

Czy pielgniarka operacyjna zatrudniona w bloku operacyjnym moe by oddelegowana w czasie dyuru na inny oddzia szpitala, a nastpnie w razie potrzeby wzywana do operacji?
Czy s w tym przypadku zachowane wymogi dotyczce epidemiologii zakae przenoszonych z "brudnych" oddziaw na sal operacyjn?
Czy mona odebra instrumentariuszce prawo do regeneracji si midzy zabiegami?

Tre odpowiedzi

Pielgniarka operacyjna zatrudniona w bloku operacyjnym nie moe by oddelegowana w czasie dyuru na inny oddzia szpitala, a nastpnie w razie potrzeby wzywana do operacji.

Uzasadnienie

Obowizujce przepisy prawa nie zawieraj wprost okrelenia liczby etatw pielgniarskich na bloku operacyjnym. Takich uregulowa nie ma nawet w rozporzdzeniu Ministra Zdrowia z dnia 29 sierpnia 2009 r. w sprawie wiadcze gwarantowanych z zakresu leczenia szpitalnego (Dz. U. Nr 140, poz. 1143 z pn. zm.) - dalej r..g., pomimo, e w innych specjalnociach przewidziane s przeliczniki etatowe jak np. anestezjologia i intensywna terapia, diabetologia, neonatologia. Oglne przepisy rozporzdzenia w 4a ust. 1., zobowizuj wiadczeniodawc udzielajcego wiadcze w trybie hospitalizacji i hospitalizacji planowej do zapewnia caodobowej opieki lekarskiej i pielgniarskiej lub poonych we wszystkie dni tygodnia. Paragraf 4a ust. 2 r..g. stanowi, e liczba i kwalifikacje pracownikw niezbdnych dla zapewnienia opieki, o ktrej mowa w ust. 1, s ustalane przez wiadczeniodawc, z uwzgldnieniem:
1) profili i specyfiki oraz intensywnoci pracy komrek organizacyjnych;
2) liczby i biecego wykorzystania ek;
3) wielkoci i warunkw lokalowych komrek organizacyjnych.
W myl 4a ust. 4 r..g. zapewnienie opieki pielgniarskiej lub poonych, o ktrej mowa w ust. 1, w zakresie nieuregulowanym w rozporzdzeniu, nastpuje z uwzgldnieniem minimalnej liczby pielgniarek lub poonych, ustalonej na podstawie przepisw o dziaalnoci leczniczej.
Zatem decyzje o liczbie pielgniarek w bloku operacyjnym okrela samodzielnie podmiot udzielajcy wiadcze.
Rozwaajc jednak problem "przerzucania" pielgniarki z bloku operacyjnego w czasie jej dyuru do innego oddziau szpitalnego, naley odnie si do ewentualnych skutkw prawnych bdcych nastpstwem takich decyzji.
W pierwszej kolejnoci, w przypadku samodzielnych publicznych zakadw opieki zdrowotnej naley przeanalizowa obowizujce normy zatrudnienia ustalone przez kierownika SP ZOZ-u na podstawie art. 50 ust. 1 ustawy z dnia 15 kwietnia 2011 r. o dziaalnoci leczniczej (tekst jedn.: Dz. U. z 2013 r. poz. 217) w oparciu o przepisy rozporzdzenia Ministra Zdrowia z dnia 28 grudnia 2012 r. w sprawie sposobu ustalania minimalnych norm zatrudnienia pielgniarek i poonych w podmiotach leczniczych niebdcych przedsibiorcami (Dz. U. poz. 1545) - dalej r.m.n.z. Oczywicie w przypadku kadego podmiotu normy te mog rni si i s uzalenione od takich czynnikw jak zakres i rodzaj udzielanych wiadcze zdrowotnych, liczba pacjentw obejmowanych opiek wyposaenie bloku, w szczeglnoci w sprzt i aparatur medyczn, techniczn, rodki transportu i cznoci, harmonogram czasu pracy stan zatrudnienia i organizacji pracy w jednostkach lub komrkach organizacyjnych nieudzielajcych wiadcze zdrowotnych ( 1 ust. 1 pkt 1-4 i 8 w zwizku z 4 ust. 3 r.m.n.z.). Jednake ustalenie takich norm winno w pierwszej kolejnoci zapewni naleyt jako wiadcze zdrowotnych udzielanych przez dany podmiot.
W przypadku pozostaych podmiotw, bdcych przedsibiorcami, minimalne normy zatrudnienia nie obowizuj, ale osoba kierujca przedsibiorstwem leczniczym ma obowizek skonstruowania takiej organizacji udzielania wiadcze zdrowotnych, aby zapewniona zostaa co najmniej naleyta jako wiadcze. Obowizek ten wynika midzy innymi z art. 6 ustawy z dnia 6 listopada 2008 r. o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r. poz. 159 z pn. zm.).
Trudno bowiem sobie wyobrazi sytuacj, w ktrej w trakcie "dyuru pielgniarskiego" przewidziano na bloku operacyjnym w harmonogramie czasu pracy dla pielgniarki, czas pracy nie zapewniajcy penej gotowoci do udzielania wiadcze zdrowotnych. Kierowanie pielgniarki operacyjnej, a zatem osoby z wyksztaceniem medycznym odpowiednio wykwalifikowanej do pracy na bloku operacyjnym, do pracy w innym oddziale - w czasie jej dyuru na bloku operacyjnym, moe skutkowa odpowiedzialnoci podmiotu z tytuu tzw. winy organizacyjnej, w przypadku szkody wyrzdzonej pacjentowi w zwizku z wadliwym udzieleniem wiadczenia zdrowotnego, na skutek zej organizacji udzielania tych wiadcze.
Kolejnym skutkiem decyzji o kierowaniu pielgniarki operacyjnej w czasie jej dyuru do pracy w innym oddziale moe by odpowiedzialno pracodawcy z tytuu dyskryminacji poredniej w zatrudnieniu. W tym przedmiocie zapad ciekawy wyrok Sdu Najwyszego w dniu 3 kwietnia 2008 r. w sprawie sygn. akt II PK 286/2007 (OSNP 2009/15-16 poz. 202). Co prawda sentencja wyroku dotyczya materii zwizanej z rozwizywaniem stosunku pracy z przyczyn lecych po stronie pracodawcy, nie mniej jednak w uzasadnieniu do wyroku sd orzekajcy oceniajc wprowadzone "zmiany organizacyjne polegajce na tym, e jedna z pielgniarek Bloku Operacyjnego przy ul. S. w czasie, kiedy nie wykonywane s zabiegi operacyjne, miaa wiadczy prac na rzecz Oddziau Urazowo Ortopedycznego lub Oddziau Chirurgicznego. W przypadku koniecznoci wykonywania pracy na Bloku Operacyjnym pielgniarka miaa wraca do pracy na tym Bloku po poprzednim zawiadomieniu Pielgniarki Oddziaowej lub pielgniarki z danego Oddziau" stwierdzi, e takie zachowanie pracodawcy nosi znamiona tzw. dyskryminacji poredniej w zatrudnieniu.
Oceniajc zasadno omawianych decyzji w kontekcie zachowania wymogw sanitarno-epidemiologicznych wydaje si, e nie maj one bezporedniego wpywu na jako udzielanych wiadcze na sali operacyjnej, poniewa do kadego zabiegu zesp operacyjny przygotowuje si z zachowaniem okrelonych reimw. Natomiast prawo pielgniarki do "regeneracji si midzy zabiegami" nie zostao w adnym przepisie prawa wyraone wprost. Przepisy prawa pracy przewiduj przerw 15 minutow w pracy wliczan do czasu pracy (art. 134 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy; tekst jedn.: Dz. U. z 1998 r. Nr 21, poz. 94 z pn. zm.) w przypadku dobowego wymiaru czasu pracy wynoszcego co najmniej 6 godzin. Jednake oczywistym jest, e pielgniarka, ktra nie jest przymuszona organizacj pracy do wiadczenia pracy w rnych oddziaach w czasie jednej zmiany, jest w zdecydowanie lepszej kondycji i gotowoci do naleytego wykonywania obowizkw, ni pielgniarka pracujca pod presj czasu i koniecznoci wykonywania wielu, rnicych si od siebie czynnoci.

Autor odpowiedzi: Iwona Choromaska
rdo: Serwis prawny LEX

Wyszukaj: